NEUROLOGICZNE WĄSKIE GARDŁA W UCZENIU MOTORYCZNYM

Dlaczego dzieci ze sportów technicznych mają trwałą przewagę w ruchu

Motoneurony są w praktyce w większości zmetylinizowane do końca okresu dojrzewania. Oznacza to po prostu, że sieć nerwowa między mózgiem, rdzeniem kręgowym i mięśniami jest już z grubsza zbudowana.

Badania nad neuroplastycznością pokazują, że pewna zdolność do przebudowy układu czuciowo-ruchowego nadal istnieje, ale jest ograniczona. Prawdziwa zmiana wymaga ogromnej ilości czasu, świadomego wysiłku i pracy objętościowej.

W praktyce, jeśli chodzi o zakres ruchu i wykonanie wcześniej wyuczonych wzorców motorycznych, po okresie dojrzewania zostajesz w dużej mierze z tym, co udało się zbudować wcześniej.

Źródło: A Coach’s Guide to Optimizing Movement

Model długoterminowego rozwoju sportowca (LTAD)

To ramy rozwoju sportowego, które powstały pod koniec lat 90. XX wieku, m.in. w pracy Istvana Balyiego, po to, żeby prowadzić rozwój fizyczny zgodnie z dojrzewaniem biologicznym.

Etapy modelu:

• Active Start (0-6 lat)
• FUNdamentals (6-9 lat)
• Learn to Train (9-12 lat)
• Train to Train (12-16 lat)
• Train to Compete (16-23 lata)
• Train to Win (19+)
• Active for Life

W modelu pojawiła się też idea „okien trenowalności”, zwykle lokowanych w wieku 6-12 lat.

Etapy ram LTAD i ich miejsce w rozwoju sportowca

Co mówi współczesna literatura

Dziś sztywne datowanie tych biologicznych okien jest dyskutowane, ale główna myśl nadal się broni: nauka umiejętności musi pasować do aktualnego etapu rozwoju układu nerwowego.

Najważniejsze pojęcia

• LTAD (Long-Term Athlete Development)
• FMS (Fundamental Movement Skills)
• Wczesna różnorodność vs. wczesna specjalizacja

W praktyce te neurologiczne wąskie gardła trening nie rozwiążą się same. Jeśli dorzucasz siłę i objętość, musisz pilnować load management i trzymać ramę „autoregulacja w sporcie”, inaczej utrwalasz złe wzorce zamiast je korygować.

Źródło: A Coach’s Guide to Optimizing Movement: Rethinking the Big Patterns, Pat Davidson, PhD